Today Focus has appointment to have first vaccine,BCG vaccine or bacille Calmette-Guérin, at health centre. Actually BCG is usually given for children after birth 1-2 days in Thailand but in the UK it is usually given when the babies are one years old to 15 years. In case of Focus she has to get this vaccine earlier because she will visit Thailand with me in the next 6 months,and there are a large number of Tuberculosis disease in Thailand, so she must get this vaccine before travel.
วันนี้หมอนัดให้โฟกัสไปฉีดวัคซีนเข็มแรก คือ BCG จริงๆถ้าคลอดเมืองไทย โฟกัสจะได้ฉีดตั้งแต่แรกคลอดที่ โรงพยาบาลแล้ว เพราะบ้านเรามีวัณโรคชุกชุม แต่ที่นี่ส่วนใหญ่เขาจะฉีดตอนเด็กอายุได้ 1 ปี แต่ด้วยว่าเราบอกกับพยาบาลไปว่าจะพาลูกไปเมืองไทยตอนอายุได้ 6 เดือน เขาเลยทำหนังสือส่งมาให้ไปฉีดได้วันนี้ เพื่อให้มันสร้างภูมิได้ทันก่อนที่จะออกเดินทาง
วัคซีนป้องกันวัณโรคบีซีจี (BCG vaccine)

วัคซีนป้องกันวัณโรคหรือวัคซีนบีซีจี ประกอบด้วยเชี้อวัณโรคพันธุ์พิเศษที่ยังมีชีวิตอยู่แต่หมดฤทธิ์ในการทำให้เกิดโรค (attenuated strain of M. bovis ) มีชื่อเต็มว่า Bacillus Calmette-Guerin Vaccine ซึ่งตั้งเป็นอนุสรณ์แก่ผู้คิดค้นวัคซีนนี้
ชนิดของวัคซีน
วัคซีน บีซีจี ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันเป็นชนิดผงแห้ง มีความทนทานต่อความร้อนได้ดี และเก็บรักษาไว้ใช้ได้นาน
ลักษณะทางกายภาพ
ผงแห้งของวัคซีนมีลักษณะเป็นเกล็ด ใสไม่มีสี หรือมีสีเหลืองอ่อน
ส่วนประกอบของวัคซีน
ใน 1 มล. ของวัคซีน บีซีจี ชนิดผงแห้งประกอบด้วยเชื้อบีซีจี มีน้ำหนักระหว่าง 0.1 ถึง 1.0 มก. แล้วแต่บริษัทหรือสถาบันที่ผลิต และประมาณว่ามีจำนวนเชื้อระหว่าง 2 ล้าน ถึง 10 ล้านตัวต่อ มล. ตามที่องค์การอนามัยโลกกำหนด
ขนาดบรรจุ
วัคซีน บีซีจี ชนิดผงแห้งที่ใช้ในประเทศไทยขณะนี้มีขนาดบรรจุขวดละ หรือหลอดละ 10 โด๊ส ใช้ผสมด้วยน้ำกลั่นจำนวน 1 มล.
ขนาดและวิธีใช้
การให้วัคซีน บีซีจี ให้ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง (intradermal injection)
ขนาดที่ใช้ครั้งละ 0.1 มล. ทุกหมวดอายุ
ตำแหน่งที่กำหนดให้ฉีดคือที่ใต้ผิวหนังบริเวณกล้ามเนื้อส่วนบนของต้นแขน (เดลตอยด์)
ปัจจุบันเข็มและกระบอกฉีดวัคซีน บีซีจี ที่นำมาใช้กันทั่วๆไป มี 2 ลักษณะ คือ
1. เข็มเบอร์ 26 G ½ นิ้วหรือเข็มเบอร์ 27 G ½ นิ้ว และกระบอกฉีดพลาสติก 1.0 มล. ทำให้ปราศจากเชื้อมาแล้ว ใช้ครั้งเดียวทิ้ง บรรจุรวมอยู่ในแผงเดียวกันทั้งเข็มและกระบอกฉีด
2. เข็มเบอร์ 26 G ½ นิ้วหรือเข็มเบอร์ 27 G ½ นิ้ว และกระบอกฉีด 1.0 มล.บรรจุแยกกันคนละส่วน เข็มที่ใช้เป็นเข็มที่ทำให้ปราศจากเชื้อแล้วใช้ครั้งเดียวทิ้ง ส่วนกระบอกฉีดอาจเป็นพลาสติกที่ปราศจากเชื้อแล้วใช้ครั้งเดียวทิ้ง หรือเป็นแก้วที่มีแกนในเป็นเหล็กซึ่งใช้ซ้ำได้อีก แต่เมื่อจะฉีดแต่ละครั้งต้องทำให้ปราศจากเชื้อเหมือนกระบอกฉีดที่ทำด้วยแก้วทั่ว ๆ ไป
วิธีผสมวัคซีน
วัคซีนบรรจุในขวดแก้วมีจุกยางก่อนแทงเข็มผ่านจุกยาง ให้ใช้สำลีชุบแอลกอฮอล์ 70 % เช็ดทำความสะอาดจุกให้แห้ง
ใช้กระบอกฉีดวัคซีนดูดน้ำกลั่น จำนวน 1 มล. ค่อยๆหยดน้ำกลั่นลงในหลอดหรือขวดวัคซีน พร้อมทั้งเขย่าเบาๆจนละลายหมด
วัคซีนที่ละลายแล้วจะต้องเก็บไว้ในกระติกน้ำแข็งตลอดเวลา และเมื่อนำขึ้นจากกระติกน้ำแข็ง ก่อนจะดูดไปใช้ต้องเขย่าเบาๆทุกครั้ง
กระบอกฉีดที่ทำความสะอาดโดยวิธีต้ม อาจมีน้ำค้างภายในและรูเข็ม ควรดูดน้ำยาวัคซีนจำนวนเล็กน้อยพ่นทิ้งไปครั้งหนึ่งก่อน จึงจะดูดใหม่เพื่อใช้จริงๆ
ต้องระวังมิให้วัคซีนถูกแสงแดดโดยตรง ขณะที่ยังไม่ได้ฉีดต้องเก็บกระบอกฉีดในกล่องโลหะอะลูมิเนียม โดยปิดฝาตลอดเวลา ก่อนฉีดทุกครั้งต้องเขย่ากระบอกฉีด เพื่อให้วัคซีนกระจายเป็นเนื้อเดียวกัน
ปฏิกิริยาจากการฉีดวัคซีน
หลังจากฉีดเข้าใต้ผิวหนัง น้ำยาจะดันผิวหนังให้โป่งนูนและเห็นรูขุมขนกว้างประมาณ 6-8 มม. หลังฉีดประมาณ 1 ชั่วโมง จะยุบหายไปคงเห็นเป็นสีแดงๆตรงบริเวณรอยเข็มแทงอีก 2-3 วัน
ระหว่างสัปดาห์ที่ 2-3 จะมีตุ่มสีแดงๆเกิดตรงที่ฉีด ตุ่มจะโตขึ้นช้าๆกลายเป็นฝีเม็ดเล็กๆและมีหัวหนอง เมื่อฝีแตกจะเกิดเป็นปากแผลกว้าง 4-5 มม. แผลนี้จะปิดๆเปิดๆอยู่ประมาณ 3- 4 สัปดาห์ แล้วจะแห้งหายไป
ในบุคคลที่เคยได้เชื้อวัณโรคตามธรรมชาติหรือเคยได้รับวัคซีนบีซีจีมาก่อนปฏิกิริยาบวมแดงที่ผิวหนังหลังฉีด บีซีจี จะเกิดเร็วกว่าผู้ที่ยังไม่เคยได้รับการฉีดวัคซีน คือจะเกิดเป็นตุ่มนูนแดงในเวลา 24-48 ชั่วโมง ปฏิกิริยาบวมแดงที่ผิวหนังหลังฉีด บีซีจี จะเกิดเร็วกว่าที่กล่าวไว้แล้ว คือ จะเกิดเป็นตุ่มนูนในเวลา 24-48 ชั่วโมง ปฏิกิริยาบวมแดงและขนาดปากแผลจะรุนแรงกว่าพวกที่ยังได้รับเชื้อมาก่อนเล็กน้อย แต่ก็จะไม่เกิดอันตรายใดๆ เมื่อแผลแห้งสะเก็ดหลุด จะเป็นแผลเป็นกลมกว้าง 6-8 มม.
ข้อควรระวัง
1. รักษาผิวหนังบริเวณที่ฉีดให้สะอาด โดยการใช้สำลีสะอาดชุบน้ำต้มสุกที่ทำให้เย็นลงแล้วเช็ดผิวหนังรอบๆ บริเวณที่ฉีดแล้วซับน้ำให้แห้ง เตือนบิดามารดาอย่าให้บ่งตุ่มหนอง
2. แผลจากการฉีด บีซีจี จะปิดๆเปิดๆอยู่ 3-4 สัปดาห์ ไม่จำเป็นต้องใส่ยาหรือปิดแผลเพียงใช้สำลีสะอาดชุบน้ำเช็ดรอยแผลให้สะอาดก็พอแล้ว และใช้ผ้าก๊อซสะอาดปิดแผลบางๆเพื่อให้อากาศสามารถเข้าไปได้ถ้าไม่ต้องการเปิดปากแผลไว้
3. ถ้าต่อมน้ำเหลืองบริเวณใกล้เคียงที่ฉีด บีซีจี อักเสบโตขึ้นและเป็นฝี ให้ปรึกษาแพทย์เพื่อทำการผ่าหรือดูดเอาหนองออก
ภูมิคุ้มกันที่เกิดขึ้น
ความต้านทานต่อเชื้อวัณโรคจะเกิดเต็มที่ประมาณ 2 เดือน หลังจากได้รับวัคซีนและสามารถป้องกันวัณโรคปฐมภูมิชนิดกระจายทั่วไป และวัณโรคของเยื่อหุ้มสมองและไขสันหลังได้ในอัตราที่สูงมาก สำหรับวัณโรคปอดนั้น จากรายงานการศึกษาของกองวัณโรค ในเด็กผู้สัมผัสโรคอายุต่ำกว่า 5 ปี พบว่าป้องกันได้ในอัตราร้อยละ 53